arama

Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler

Bugün Selahattin Eyyubi komutanlığında kurulan ve tarih boyunca çeşitli dönemlerde anılan Kürt devletlerinden biri olan Eyyubiler hakkında bilgiler vereceğiz. Eyyubiler hakkında bilgileri Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler başlıklı yazımızda toplayıp bu Kürt devleti hakkındaki tüm sorularınıza cevap vereceğiz. Hatta Eyyubilerle kalmayıp Selahattin Eyyubi Kürt müdür? sorularının cevabına dahi ulaşabileceksiniz.
Eyyubi Devleti
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • paylaş
  • Kundir

Bugün Selahattin Eyyubi komutanlığında kurulan ve tarih boyunca çeşitli dönemlerde anılan Kürt devletlerinden biri olan Eyyubiler hakkında bilgiler vereceğiz. Eyyubiler hakkında bilgileri Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler başlıklı yazımızda toplayıp bu Kürt devleti hakkındaki tüm sorularınıza cevap vereceğiz. Hatta Eyyubilerle kalmayıp Selahattin Eyyubi Kürt müdür? sorularının cevabına dahi ulaşabileceksiniz.

Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler

Tarihte pek çok Kürt Devleti oluşmuştur. Bunlardan Qazî Mihemmed liderliğindeki Mahabad Kürdistan Cumhuriyeti, Mervaniler ve en son Eyyubiler en çok duyulan Kürt Devletleri ünvanına sahiptirler. Bugün Eyyubiler Devleti hakkında bilgiler vereceğiz. Eyyubiler Devleti ya da kısaca Eyyubiler olarak bilinen ve Kürtçe Dûgela Eyûbiyan olarak isimlendirilen bu büyük devlet 1171 yılında tarihin en büyük ve şanlı komutanlarından Selahaddin Eyyubi tarafından kurulmuştur. O zamana kadar Zengi Devleti’nin bir komutanı olan Selahaddin Eyyubi, “Eyyubiler Devleti’ni” Mısır merkezli olarak kurmuştur. Bununla birlikte devlet kısa sürede güçlenmiş; Suriye’den Yemen’e, Hicaz’dan Irak’a kadar geniş bir coğrafyada hüküm sürmüştür.

Eyyubiler’in ve Eyyubi Devleti’nin kurucusu olan Selahaddin Eyyubi hakkında pek çok görüş olsa da, bu görüşlerin en kuvvetlisi kendisinin bir Kürt olduğu yönündedir. Bununla birlikte Selahaddin Eyyubi devlet yönetiminde Türklere ve Araplara da yer vermiş ve milliyetçilik yerine ümmetçilik prensibi ile hareket etmiştir. Bu bağlamda; Eyyubi Devleti’ndeki halklardan Kürtler, Türkler ve Araplar Müslümanlık çatısı altında birleşmişlerdir. Bir önceki makalelerimizden biri olan Selahaddin Eyyubi Kürt müdür, Selahaddin Eyyubi Türk müdür? başlıklı yazımızı okuyarak Selahattin Eyyubinin kürtlüğü hakkında bilgilere ulaşabilirsiniz.

Eyyubi Devleti’nin Kuruluşu ve Siyasi Yapısı

Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler başlıklı yazımızın devamında Eyyubilerin siyasi devlet anlayışı hakkında bilgiler vereceğiz. Eyyubi Devleti siyasi yapı ve teşkilatlanma olarak, kendinden önce gelen Selçuklulara çok benzemekteydi. Devlet teşkilatlanmasını Selçuklulardan esinlenerek gerçekleştiren Selahaddin Eyyubi, ülkeyi konfederasyonlar şeklinde yönetmiştir. Bu nedenle “Eyyubi konfederasyonları” olarak da pek çok kaynakta geçmektedir.

Eyyubi Devleti’nin kuruluşu Fatımi Halifesi El-Âzıd bil-Lâh’ın 1171 yılında vefat etmesini takiben gerçekleşmiştir. Bunun üzerine Mısır’a yerleşen Selahaddin Eyyubi’nin şafi olması, buradaki Batınileri rahatsız etti. Mısır’da Eyyubi Devleti’ni kurduğunu ilan eden Selahaddin Eyyubi’nin bu hamlesinden sonra Fatımiler zamanında bölgede yaşayan Batıniler çevre ülkelere göç etmiştir. Mısır’da Abbasi Halifesi adına hutbe okutan Selahaddin Eyyubi’nin bu tavrı ile Mısır’da yeniden Sünni Müslümanlık canlanmıştır.

Abbasi Halifesi’nin de desteğini alan Selahaddin Eyyubi kısa sürede güçlendi ve eskiden bir komutanı olduğu Zengi Devleti’ni kendisine bağladı. Bunun yanında Suriye, Hicaz, Ürdün, Yemen, Filistin ve Güneydoğu Anadolu’ya kadar geniş bir coğrafya Selahaddin Eyyubi tarafından kısa sürede fethedildi. Kudüs’ü de tekrar fethederek İslam dünyasına yeniden kazandıran Selahaddin Eyyubi’nin bu başarısı, kendisinin İslam coğrafyasında büyük kabul görmesini sağladı. Bugün dahi Selahaddin Eyyubi bütün İslam aleminde “Kudüs Fatihi” olarak anılmakta ve hayırla yad edilmektedir. Ayrıca Kudüs’ü fethettiğinde gayrimüslimlere karşı olan tavrı ve hoş görüsü ile Selahaddin Eyyubi, diğer dinlere mensup olan kişiler tarafından dahi takdir görmüş ve saygıyla karşılanmıştır.

Selahaddin Eyyubi’nin Haçlılarla Mücadelesi

1171 yılında Eyyubi Devleti’ni kurduktan sonra hızla etkinlik alanını genişleten Selahaddin Eyyubi’nin 1177 yılında Montgisard Muharebesinde Kudüs kralı 4. Baudouin’e yenilmesi İslam dünyasında büyük şaşkınlık ve üzüntü yaratsa da, bu sıkıntı ve moral bozukluğu uzun sürmemiştir. Zira Selahaddin Eyyubi 1187 yılında Hittin Savaşı’nda Haçlıları dize getirerek Kudüs’ü fethetmiştir. Akabinde Haçlı Kontluğu olan Antakya Prensliği üzerine 1188 yılında sefere çıkan Selahaddin Eyyubi, bu seferinde pek çok kaleyi ele geçirerek Haçlıları Anadolu içlerine doğru püskürtmeyi başarmıştır.

Selahaddin Eyyubi’nin bu başarıları üzerine 1189 yılında 3. Haçlı Seferi Haçlı ittifakı ile Papa tarafından başlatılmıştır. Bu Haçlı ittifakı ilk 2 Haçlı ittifakından çok daha güçlüdür. Zira Hittin Savaşı’nda Selahaddin Eyyubi’ye yenilen ve Kudüs’ü kaybeden Haçlılar çok daha geniş bir ordu toplamışlardır. Bu orduda ilk iki haçlı ittifakına ek olarak, Alman, İngiliz, Fransız ve Sicilya askerleri ile donanmaları da bulunmaktadır. Bunu haber alan Selahaddin Eyyubi tüm Müslümanlardan yardım istediyse de, bu yardım talebine güçlü bir destek gelmemiştir. Bunun üzerine yenişemeyen her iki taraf 2 Eylül 1192 tarihinde saldırmazlık anlaşması imzalamışlar ve 3 yıl 8 ay süre ile her iki tarafın da birbirine saldırmaması garanti altına alınmıştır. Bu anlaşma sonrasında Sur ile Yafa arasında kalan sahil şeridi haçlılarda kalırken, Müslümanların fethettiği diğer bölgeler de Müslümanlarda kalmıştır.

Eyyubi Devleti

En Büyük Devlet Eyyubiler

Selahaddin Eyyubi’nin Vefatı ve Sonraki Haçlı Seferleri

Selahaddin Eyyubi hayattayken haçlıların güçlerini kırmıştı. Sağlığında sadece haçlılarla değil, aynı zamanda İslam’daki Batıniler ve Haşhaşiler ile de mücadele eden Selahaddin Eyyubi hemen her alanda başarılı olmuştur. Bununla birlikte büyük Sultan Selahaddin Eyyubi 4 Mart 1193 tarihinde Şam’da vefat etti. Selahaddin Eyyubi’nin vefat etmesinin ardından sultanın 4 oğlu kendi aralarında taht kavgasına giriştiler. Bunu fırsat bilen haçlılar, yeni haçlı seferleri düzenlemeye başladılar.

Haçlı ittifakının ardı ardına gelen seferlerine daha fazla dayanamayan Eyyubiler Sultanı Kamil bin Adil, beşinci haçlı seferi sonrasında anlaşma imzalayarak Kudüs’ü haçlılara terk etmek zorunda kalmıştır. Fransızlar önderliğinde düzenlenen 6. Haçlı seferinde de Eyyubiler büyük yara aldı ve iç karışıklıklar nedeniyle bir hayli zor duruma düştü. Bunda Fransa Kralı 9. Louis’in etkisi büyüktür.

Eyyubilerin Yıkılışı ve Dağılması

Eyyubi Hanedanı’nın varislerinin birbirlerine düşmesi uzun yıllar boyunca devam etti. Bu durum Mısır’da pek çok isyanın çıkmasına neden oldu. Bunun yanında Haçlı seferleri de durmuyordu. Bu nedenle Abbasi Halifesinden destek istenildi. Abbasi Halifesi Memlük Askerlerini Eyyubi Devleti’ne desteğe gönderdi. Bu destek haçlı ittifakına karşı sonuç verdi ve 7. Haçlı seferleri geri püskürtüldü. Hatta 7. Haçlı seferinde esir alınan Fransa Kralı 9. Louis büyük bir fidye karşılığında serbest bırakılmıştır. Bunun yanında Eyyubi Devleti de iyice zayıf düşmüş ve yardıma gelen Memlük askerleri tarafından yıkılmıştır.

Tarihte Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Eyyubiler makalemizin devamın Eyyubi devleti hakkında bilgiler vermeye devam ediyoruz. Ortadan kaldırılan Eyyubi Devleti’nin hanedanına mensup bazı aşiret ve kollar tarafından birden fazla emirlik ve beylik kurulmuştur. Bu emirlik ve beylikler uzun ömürlü olmayıp, bilhassa Anadolu ve Suriye üzerine doğru gelen Moğol akınları sonucunda yıkılmıştır. Bununla birlikte devletin kalıntıların tam olarak ortadan kalktığı tarih olan 1348 yılına kadar Eyyubi Devleti’nin varlığını resmi olarak sürdürdüğü tarihi kayıtlarda yer almaktadır.

Kürtlerin Kurduğu En Büyük Devlet Olan Eyyubi Devleti’nin Künyesi

Ülkenin resmi dili genellikle Arapça olarak kabul edilmiştir. Bunun yanında Kürtçe, Türkçe ve Farsça da Eyyubi Devleti’nde konuşulan diller olarak ön plana çıkmıştır. Eyyubi Devleti’nin başkenti pek çok kez değişmiştir. Gerek savaşlar ve fetihler sonrasında ve gerekse haçlı ittifakı seferleri neticesinde Eyyubi Devleti’nin başkenti yer değişmiştir. Buna göre Eyyubi Devleti başkenti yıllara göre aşağıdaki gibidir.

Kahire (1171-1174)

Şam (1174-1218)

Kahire (1218-1250)

Şam (1250-1260)

Hama (1260-1341)

Halkının büyük bölümü Sünni İslam mensubu olan Eyyubi Devleti’nin en bilindik ve meşhur hükümdarı Selahaddin Eyyubi’dir. En ünlü savaş da 1187 tarihinde haçlılara karşı kazanılarak Kudüs’ün fethedildiği Hıttin Savaşı’dır.

Eyyubi Hükümdarları

Selahaddin Eyyûbî (1169 -1193)

Aziz Osman bin Selahaddin (1193 – 1198)

Mansur bin Aziz (1198 – 1200)

  1. Adil (1200 – 1218)

Kamil bin Adil (1218 -1238)

  1. Adil (1238 – 1240)

Salih Eyyub (1240 – 1249)

Muazzam Turanşah (1249 – 1250)

Eşref Musa (1250 – 1254)